Chén thiên mục – Tenmoku

posted in: Trà cụ, Trà đạo | 0

Tenmoku hay Chén Thiên Mục (Mắt trời) là từ trong tiếng Nhật Bản để chỉ một loại chén trà đầu tiên được sản xuất tại Trung Quốc trong thời nhà Tống (960-1279). Nó cũng đề cập đến một ngọn núi giữa hai tỉnh Chiết Giang và An Huy của Trung Quốc (Núi Tianmu ở Trung Quốc, núi Tenmoku trong tiếng Nhật).

Tên gọi ban đầu cho những đồ sứ kiểu này ở Trung Quốc Jianzhan (建盏), là Kiến Diêu. Tài liệu đề cập đến đầu tiên đến Tenmoku ở Nhật Bản vào năm 1335 là trong một ghi chép bởi Onkei Soyu, một tu sĩ học tại núi Tianmu. Vào thế kỷ 13, đồ sứ Thiên mục được làm tại lò nung ở tỉnh Phúc Kiến đã được đưa đến Nhật Bản do các nhà sư  Phật Giáo Nhật Bản. Tướng quân Ashikaga (1338-1568) rất coi trọng các loại sứ Tenmoku và Seiji và sự tôn kính này đẩy các loại sứ này đến đỉnh cao của nó trong thời cai trị của dòng họ Ashikaga Yoshimasa (1369-1395), đời thứ tám.

Chén Thiên mục do nghệ nhân Kamada Koji – Nhật Bản chế tác

Ở thời điểm đó trong lịch sử, đến nay chỉ có bốn chén trà tenmoku “Yohen” Diệu biến (曜変)còn tồn tại. Yohen đề cập đến một men tro tự nhiên; thuật ngữ theo nghĩa đen có nghĩa là “thay đổi bằng lửa / lửa.” Tất cả bốn đang ở Nhật Bản và ba được chỉ định là bảo vật quốc gia. Ba chén trà được đặt tại Bảo tàng Nghệ thuật Seikadou Bunko, Bảo tàng Nghệ thuật Fujita, và Ryuukouin của Đền Daitoku.

 

Chén thiên mục tại bảo tàng nghệ thuật Seikadou – Nhật Bản từ thế kỷ 13

Chén thiên mục là loại rất khó sản xuất, hiện nay ở Nhật Bản, số lượng người có thể làm được chén thiên mục rất ít. Do đó các chén thiên mục đến từ Nhật Bản có giá rất cao. Hiện nay, một trong những nghệ nhân Nhật Bản làm chén thiên mục là Kamada Koji: http://www.2000cranes.com/Kamada-Koji.html

Tham khảo:

http://www.e-yakimono.net/guide/html/tenmoku.html

 

Leave a Reply